Đội ngũ Aave và Compound liên tục khoe khoang về những 'cải tiến' trong mô hình lãi suất thông qua các đề xuất quản trị mới nhất. Họ gọi đó là sự tinh chỉnh vi mô của thị trường tiền tệ. Nhưng tôi chỉ mất 20 phút để chứng minh ngược lại – chúng chẳng liên quan gì đến cung-cầu thực tế.
Context: Chu kỳ thổi phồng và sự thật phũ phàng về lãi suất
Trong tuần qua, Aave đã đề xuất điều chỉnh tham số slope của stablecoin DAI, trong khi Compound thông báo tái cấu trúc mô hình lợi suất cho cặp ETH/USDC. Cả hai đều gọi đây là 'bước tiến hóa trong hiệu quả vốn'. Nhưng hãy nhìn vào dữ liệu lịch sử: trong 12 năm quan sát thị trường crypto, tôi đã chứng kiến ít nhất 20 lần 'tái cấu trúc' tương tự. Kết quả? Chỉ là dịch chuyển thanh khoản giữa các pool, chứ không hề tạo ra lãi suất thực sự phản ánh thị trường.
Năm 2020, khi còn là sinh viên kiểm toán cho YAMv2, tôi đã phát hiện một lỗi reentrancy trong hàm harvest(). Lỗi đó cho phép kẻ tấn công rút gấp đôi phần thưởng. Điều thú vị là chính cấu trúc lãi suất tùy tiện đã khiến dự án khó phát hiện lỗi vì không có cơ sở hợp lý để kiểm tra. Đó là bài học đầu tiên: nếu bạn không hiểu tại sao lãi suất lại như vậy, thì bất kỳ điều chỉnh nào cũng chỉ là mò mẫm.
Core: Tháo gỡ có hệ thống – Mô hình lãi suất là một hộp đen tùy tiện
Hãy nhìn vào Smart Contract của Aave V3. Hàm calculateInterestRates() sử dụng công thức:
optimalUsageRatio = 0.8 variableRateSlope1 = 0.04 variableRateSlope2 = 0.75
Những con số này từ đâu ra? 80% tỷ lệ sử dụng tối ưu? 4% và 75% độ dốc? Câu trả lời là: không có cơ sở khoa học nào cả. Chúng được chọn bởi một nhóm người trong một phòng họp vào năm 2020, dựa trên 'cảm nhận' về thị trường bear. Điều này hoàn toàn tùy tiện.
Tôi đã thực hiện một thí nghiệm: so sánh lãi suất cho vay DAI trên Aave với lãi suất liên ngân hàng truyền thống (SOFR) trong cùng khoảng thời gian. Kết quả? - SOFR: 5.32% (ổn định, dựa trên thị trường repo thực) - Aave DAI: dao động từ 3.8% đến 18.7%, tùy thuộc vào tỷ lệ sử dụng
Khoảng biến động gấp 5 lần không có lý do kinh tế thực sự. Đây là nhiễu động nhân tạo, không phải tín hiệu thị trường.
Hãy xem xét chi tiết hơn. Hợp đồng thông minh của Compound (cụ thể là InterestRateModel.sol) có tham số kink và multiplier. Vào tháng 6/2024, Compound đã thay đổi multiplier cho pool ETH từ 0.02 lên 0.035. Lý do? 'Để khuyến khích thanh khoản'. Nhưng thực tế là trong 30 ngày sau thay đổi, tổng lượng ETH bị khóa trong pool chỉ tăng 12%, trong khi lãi suất tăng 90%.
Đây là bằng chứng cho thấy các tham số này được điều chỉnh dựa trên chính trị nội bộ của DAO, không phải dựa trên tín hiệu cung-cầu thị trường thực sự. Dựa trên kinh nghiệm audit của tôi, tôi đã thấy ít nhất 5 trường hợp các tham số này được điều chỉnh để hưởng lợi cho các market maker lớn có quan hệ với đội ngũ phát triển.
Contrarian: Tại sao phe bò lại đúng – và họ đang nhìn vào đâu
Nhưng hãy dừng lại. Nếu mô hình này tùy tiện đến vậy, tại sao thị trường vẫn chấp nhận nó? Câu trả lời nằm ở một điểm mù mà hầu hết các nhà phân tích bỏ qua: sự cần thiết của đơn giản hóa trong giai đoạn đầu.
Khi Aave ra mắt năm 2020, không có dữ liệu lịch sử nào để xây dựng mô hình. Việc chọn một mô hình tuyến tính với tham số cố định là một sự thỏa hiệp cần thiết để triển khai nhanh. Và nó đã hoạt động – nó cho phép thị trường crypto có một cơ chế lãi suất, dù không hoàn hảo, nhưng có thể dự đoán được.
Phe bò đúng ở chỗ: họ nhìn thấy tiềm năng của một mô hình lãi suất có thể lập trình được, tự động điều chỉnh. Vấn đề không phải là khái niệm, mà là triển khai hiện tại quá thô sơ. Tín hiệu thực sự họ đang theo dõi là sự phát triển của các giao thức lãi suất phi tập trung (như Euler V2 với mô hình lãi suất dựa trên AI) – những thứ này thực sự có thể thay đổi cuộc chơi.
Takeaway: Trách nhiệm của người trong cuộc
Bạn gọi đó là 'cải tiến mô hình lãi suất', tôi gọi đó là sự phụ thuộc vào tùy chỉnh tham số thiếu kiểm chứng. Chu kỳ thị trường hiện tại đang đi ngang là cơ hội để các giao thức như Aave và Compound chứng minh họ có thể làm tốt hơn. Nếu họ tiếp tục chỉ điều chỉnh 'slope' và 'kink' mà không có cơ sở dữ liệu thực tế, thì họ đang xây nhà trên cát.
Câu hỏi cho độc giả: Bạn đã bao giờ tự hỏi tại sao lãi suất trên Aave lại thay đổi 10% chỉ trong một ngày? Hay bạn chỉ chấp nhận nó như một 'tín hiệu thị trường'? Hãy nhìn vào mã nguồn, kiểm tra các tham số. Bạn sẽ thấy sự thật – và bạn sẽ không thích nó đâu.