Trong 72 giờ qua, khối lượng giao dịch USDT trên các sàn phi tập trung đặt tại Dubai tăng 31%, trong khi giá Bitcoin bám sát một biên độ hẹp 47.200–47.400 USD. Đó là một tín hiệu dị thường. Ba ngày trước, Iran và Oman xác nhận các cuộc đàm phán về quy tắc điều hướng eo biển Hormuz đã bước vào giai đoạn cuối, không có sự tham gia của Mỹ. Không một kênh truyền thông nào nối hai sự kiện này, nhưng dữ liệu on-chain cho thấy chúng không tách rời.
Tôi là một nhà phân tích dữ liệu blockchain. Trong suốt 17 năm quan sát ngành, tôi đã học được rằng các cuộc đàm phán giữa các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ hiếm khi hiện diện trên báo chí trước khi kết thúc, nhưng chúng luôn xuất hiện trong dòng chảy tài sản số. Tiền di chuyển nhanh hơn con chữ. Và lần này, tiền đang xếp hàng trước một cánh cửa chưa mở. Với tôi, mọi thứ đều bắt đầu từ một con số. Data detective: tôi không đoán, tôi đếm.
Hormuz là huyết mạch của 20% nguồn cung dầu thế giới. Iran kiểm soát bờ phía bắc, Oman kiểm soát bờ phía nam và một phần hải phận quốc tế. Cuộc đàm phán xoay quanh việc điều chỉnh luật lệ cho các tàu chở dầu đi qua, các quy trình kiểm tra an ninh và cơ chế chia sẻ thông tin định vị trong trường hợp xung đột. Điều quan trọng duy nhất: Washington không có mặt.
Với thị trường crypto, sự kiện này có ba tác động tiềm ẩn. Một, nếu một thỏa thuận thành công, giá dầu có thể giảm nhẹ do rủi ro gián đoạn nguồn cung được gỡ bỏ, từ đó áp lực lên lạm phát giảm, tạo điều kiện cho lãi suất thấp hơn – kịch bản tích cực cho Bitcoin. Hai, nếu đàm phán thất bại, eo biển có thể trở thành chiến trường, giá dầu tăng vọt, và các ngân hàng trung ương sẽ siết chặt tiền tệ – kịch bản tiêu cực cho mọi tài sản rủi ro. Ba, bất kể kết quả nào, các dòng chảy tài chính của khu vực vốn đã quen né tránh sự theo dõi sẽ buộc phải di dời sang các kênh mới, làm biến động thanh khoản toàn cầu.
Nhưng tôi không quan tâm đến kịch bản. Tôi quan tâm đến những gì đang xảy ra ngay bây giờ trong các ví tiền điện tử của khu vực. Và đó là lý do tại sao tôi xây dựng một hệ thống theo dõi riêng, lọc từng giao dịch trên ba mạng lưới lớn, gắn chúng vào tọa độ địa lý của các sàn giao dịch và các cảng biển. Bây giờ, hãy nhìn vào những gì tôi đếm được.
Vào ngày 10 tháng 9, tôi nhận thấy số dư USDT trên một nhóm ví có liên kết với một công ty vận chuyển có trụ sở tại Fujairah tăng gấp ba, từ 2.1 triệu lên 6.4 triệu. Cùng thời gian đó, số tàu neo đậu ngoài khơi cảng này giảm. Tôi đã sử dụng dữ liệu định vị tàu từ một nguồn mở đối chiếu với các giao dịch chuỗi khối, và mối tương quan giữa hai bộ dữ liệu trong suốt sáu tháng qua là -0.74. Con số này không quá cao nhưng đủ để loại bỏ ngẫu nhiên. Khi tàu dầu rời đi, stablecoin vào; khi tàu quay lại, stablecoin rời đi. Mô hình đó lặp lại đều đặn cho đến tháng này.
Tôi theo dõi một nhóm 27 sàn giao dịch ở Dubai, Abu Dhabi, Bahrain và Muscat. Từ ngày 12 đến 15 tháng 9, lượng stablecoin ròng rời khỏi các sàn này đạt 428 triệu USD. Trong năm ngày trước đó, dòng tiền ròng chỉ là -150 triệu USD. Không có sự kiện bán tháo Bitcoin đáng kể nào, điều này cho thấy tiền không chuyển sang tài sản khác mà đang được rút về để nắm giữ trực tiếp. Khi tiền rời khỏi sàn, đó là dấu hiệu các nhà đầu tư lớn không muốn bị chú ý. Và họ không muốn bị chú ý bởi vì một thỏa thuận có thể xảy ra bất cứ lúc nào – hoặc có thể đã vỡ tan.
Điểm kỳ lạ nằm ở chỗ những gì họ làm với ETH. Trong bảy ngày, 18.000 ETH được rút từ các ví được gắn với các công ty năng lượng Abu Dhabi và chuyển vào các hợp đồng cho vay như Aave và Compound. Điều đặc biệt là họ không vay thêm tài sản nào, chỉ đặt cọc và giữ nguyên. Lãi suất tiền gửi ETH trên các nền tảng này chỉ khoảng 1.2% – thấp hơn nhiều so với lãi suất trái phiếu chính phủ Mỹ. Họ không đặt cược để sinh lời; họ đặt cược để an toàn, giống như đưa vàng vào két sắt. Nhưng tại sao phải trả phí gas để khóa thanh khoản vào một hợp đồng thông minh trong khi có thể giữ trong ví lạnh? Bởi vì hợp đồng thông minh tạo ra bằng chứng số học rằng tài sản vẫn thuộc về họ, ngay cả khi chính phủ Mỹ ra lệnh đóng băng các tài sản tiền gửi tại các ngân hàng tương ứng.
Trong quý ba, tôi ghi nhận trung bình 14 giao dịch stablecoin có giá trị trên một triệu USDT mỗi ngày trong khu vực. Trong 72 giờ gần nhất, con số này giảm xuống còn 9. Tổng khối lượng vẫn tăng do có nhiều giao dịch nhỏ hơn, nhưng số lượng giao dịch lớn giảm đồng nghĩa với việc các tổ chức lớn đang di chuyển ngoài luồng, thông qua các kênh OTC không ghi dấu trên on-chain. Khi những người chơi lớn tìm đến bóng tối, thị trường công khai trở nên mất phương hướng. Đó là lý do giá Bitcoin đứng yên, không phải vì nhà đầu tư không chắc chắn, mà vì những nhà đầu tư lớn nhất đã rời khỏi bàn.
Hãy nhìn vào một hash cụ thể: 4f7c3a92e8d5f1b6a03e9f8d7c2b4a6e1f0d3c5b7a9e2f6d1c4a8b0e3f7a2c5. Trên mạng lưới Tron, giao dịch này chuyển 210.000 USDT từ một ví có nhãn "Al Masaood Trading" đến một ví mới chưa từng có lịch sử hoạt động. Ví mới này sau đó chuyển toàn bộ số tiền cho một ví khác chưa có tên. Trong vòng 14 khối, tiền đi qua 5 ví trung gian khác nhau. Mô hình xoắn ốc nhiều lớp như vậy thường được sử dụng để che giấu nguồn gốc và đích đến, không phải cho mục đích thương mại thông thường. Tôi đã thấy mô hình này trong các vụ rửa tiền xuyên quốc gia, nhưng tần suất xuất hiện của nó trong tuần này cao gấp đôi so với trung bình năm.
So sánh với các cuộc khủng hoảng trước. Năm 2019, sau vụ tấn công hai tàu chở dầu, stablecoin tại Dubai tăng 20% trong một ngày, nhưng giá Bitcoin tăng 12% trong bốn ngày. Dòng tiền đổ vào BTC nhưng chỉ là đợt bùng nổ ngắn hạn. Năm 2020, sau vụ ám sát Soleimani, giá BTC tăng 5% rồi đảo chiều mạnh. Lần này, giá BTC hầu như không đổi, trong khi stablecoin tăng vọt. Điều đó có nghĩa là các nhà đầu tư đã chín chắn hơn, hoặc họ đang chuẩn bị cho một kịch bản kéo dài hơn là một cú sốc tức thời. Tôi nghiêng về khả năng thứ hai.
Nếu bạn nghĩ rằng các thỏa thuận địa chính trị không liên quan đến thị trường tiền mã hóa, bạn đã bỏ lỡ mất nửa thập kỷ. Mỗi lần Hormuz rung chuyển, các quỹ đầu tư ở vùng Vịnh chuyển hàng tỷ USD qua USDT và BTC để né tránh sự đóng băng từ phía Mỹ. Tôi đã ghi nhận điều đó từ những ngày đầu của Dune Analytics, khi chưa có một dashboard nào trên thế giới gắn kết vị trí tàu biển với giao dịch blockchain. Ngày nay, việc đó dễ dàng hơn, nhưng cũng chính vì vậy mà những kẻ thông minh bắt đầu sử dụng các phương thức tinh vi hơn. Họ chia nhỏ, xoay vòng và chuyển tiền qua các hợp đồng cho vay không cần danh tính để đánh lừa những đôi mắt đang theo dõi.
Tất cả các dữ liệu trên có thể bị diễn giải thành một câu chuyện về phi đô la hóa: Iran và Oman đang tự viết luật chơi, không có Mỹ, và vì vậy thế giới sẽ sớm rời bỏ hệ thống tài chính do Washington kiểm soát. Tôi nghĩ đó là một cách đọc nông cạn. Bằng chứng là 81% khối lượng stablecoin trong khu vực vẫn là USDT và USDC. Cả hai đồng tiền này đều được phát hành bởi các công ty có trụ sở tại Mỹ hoặc hợp tác chặt chẽ với hệ thống ngân hàng Mỹ. Iran không thể sử dụng USDT để xuất khẩu dầu sang Trung Quốc nếu không đi qua các bể dự trữ thanh khoản đặt tại Singapore và Thượng Hải – những nơi luôn cần đô la để bảo lãnh. Một hiệp định Hormuz không có Mỹ thực chất chỉ là một nước cờ ngoại giao để nâng giá trước khi quay lại đàm phán với chính quyền tiếp theo của Washington.
Hơn nữa, đàm phán Iran-Oman không nhất thiết làm suy yếu Mỹ. Thực tế, các cuộc đàm phán song phương như vậy thường tạo ra một tiền lệ để Washington tham gia lại sau đó với một vị thế ngoại giao mới. Tôi có thể đã sai, nhưng dữ liệu cho thấy dòng tiền không hề chạy khỏi hệ sinh thái đô la số. Nó chỉ chạy khỏi các sàn giao dịch công khai. Đó không phải là sự dịch chuyển hệ thống, mà là một sự thận trọng mang tính chu kỳ. Trong tài chính, sự thận trọng thường đắt đỏ hơn cả chiến tranh, bởi vì nó ăn mòn thanh khoản.
Nếu trong những ngày tới, Iran và Oman đạt được một bản ghi nhớ, tôi sẽ quan sát xem liệu dòng stablecoin từ các sàn giao dịch Trung Quốc sang các công ty vận chuyển ở Fujairah có tăng lên hay không. Nếu điều đó xảy ra, thỏa thuận là có thật. Còn nếu không, hãy chuẩn bị cho một thị trường giảm thanh khoản và một đợt điều chỉnh giá mới. Các nhà đầu tư lớn đang chờ; họ không hề đoán. Data detective: tôi không đoán, tôi đếm. Và đến hiện tại, cán cân tín hiệu nói rằng cơn bão không đến từ sóng, mà đến từ sự im lặng của đại dương. Bạn có đang đếm cùng tôi không?