Khi tôi nhìn vào bảng cân đối kế toán của Strive, một cảm giác quen thuộc lại ùa về. Nó gợi nhớ tôi về những ngày tháng ICO năm 2017, khi những lời hứa về một tương lai phi tập trung bị bóp méo bởi những cấu trúc tài chính thiếu bền vững. Strive, với tư cách là một 'Bitcoin Treasury Company', đang nắm giữ 20.167 Bitcoin, nhưng ẩn sau lớp vỏ hào nhoáng của sự tăng trưởng là một gánh nặng tài chính đang âm thầm lớn dần: khoản cổ tức 13% trên cổ phiếu ưu đãi vĩnh viễn SATA. Đây không chỉ là câu chuyện về một công ty, mà là một bài học về sự xung đột giữa lý tưởng và thực tế trong thế giới tiền mã hóa.
Strive đã huy động được 783 triệu USD thông qua phát hành cổ phiếu ưu đãi vĩnh viễn SATA. Điểm hấp dẫn của công cụ này là mức cổ tức 13% mỗi năm, được trả hàng ngày. Nghe có vẻ như một món hời cho các nhà đầu tư tìm kiếm thu nhập cố định, nhưng vấn đề nằm ở chỗ: dòng tiền để trả các khoản cổ tức này đến từ đâu? Strive không phải là một doanh nghiệp tạo ra doanh thu ổn định. Nó là một công ty nắm giữ Bitcoin, và nguồn tiền mặt của nó phụ thuộc vào việc huy động vốn từ thị trường. Tại thời điểm báo cáo, Strive chỉ có 154,9 triệu USD tiền mặt. Điều này có nghĩa là, với mức chi trả cổ tức hàng năm ước tính khoảng 101,8 triệu USD, lượng tiền mặt hiện tại chỉ đủ để trang trải trong vòng 18,3 tháng. Đây là một con số đáng báo động, nhưng vấn đề còn sâu xa hơn thế.
Sự thật là, dòng tiền để trả cổ tức cho cổ đông ưu đãi đang được 'trợ cấp' bởi chính các cổ đông phổ thông. Trong quý gần nhất, Strive đã phát hành thêm cổ phiếu phổ thông Class A, thu về 43 triệu USD. Khoản tiền này gần như tương đương với số tiền 22,4 triệu USD mà họ đã chi để trả cổ tức ưu đãi trong cùng kỳ. Đây là một vòng luẩn quẩn: bán cổ phiếu phổ thông để lấy tiền trả cho cổ đông ưu đãi, làm loãng giá trị của chính các cổ đông phổ thông. Điều này giống như việc bạn vay tiền từ ngân hàng A để trả lãi cho khoản vay ở ngân hàng B. Nó không bền vững.
Thậm chí, cơ chế thanh toán hàng ngày của SATA càng làm tăng thêm áp lực lên dòng tiền. Không giống như các khoản cổ tức truyền thống được trả hàng quý, việc phải trả một khoản tiền nhỏ mỗi ngày khiến cho công ty luôn trong trạng thái căng thẳng về thanh khoản. Nếu dòng tiền vào bị gián đoạn, chỉ trong vài ngày, Strive có thể rơi vào tình trạng mất khả năng thanh toán. Đây là một điểm yếu cấu trúc, một 'cạm bẫy' mà những người thiết kế sản phẩm tài chính này có thể đã lường trước, nhưng lại đánh giá thấp hậu quả.
Tuy nhiên, tôi không cho rằng Strive sẽ sụp đổ ngay lập tức. Điểm mấu chốt ở đây là 'không phải liệu có thanh lý Bitcoin hay không, mà là ở mức giá và nhịp độ nào'. Con đường hợp lý nhất cho Strive lúc này là tiếp tục phát hành thêm cổ phiếu phổ thông. Dù điều này làm loãng giá trị cổ đông hiện hữu, nhưng nó giúp công ty có thêm thời gian. Một lựa chọn khác là tái khởi động việc bán cổ phiếu ưu đãi SATA. Nếu thị trường chấp nhận, họ sẽ có thêm tiền để trả cổ tức, nhưng điều này cũng đồng nghĩa với việc gánh nặng cổ tức trong tương lai sẽ càng lớn hơn. Lựa chọn cuối cùng, và cũng là rủi ro nhất, là bán một phần Bitcoin. Đây sẽ là một tín hiệu cực kỳ tiêu cực cho thị trường, phá vỡ câu chuyện 'HODL' mà các công ty Bitcoin Treasury đang theo đuổi.
Điểm mù lớn nhất ở đây là thị trường đang quá tập trung vào việc Strive tăng trưởng lượng Bitcoin nắm giữ mà bỏ qua cấu trúc nợ tiềm ẩn của nó. Mọi người nhìn vào con số 20.167 Bitcoin và nghĩ về sự giàu có, nhưng lại quên mất rằng để có được những đồng coin đó, Strive đã phải gánh một khoản nợ với lãi suất 13% - một con số rất cao trong thế giới tài chính doanh nghiệp. Đây là một ví dụ kinh điển về 'rủi ro tường thuật': câu chuyện về Bitcoin quá hấp dẫn, khiến người ta bỏ qua những con số khô khan trên bảng cân đối kế toán.
Nhìn rộng ra, trường hợp của Strive là một lời cảnh tỉnh cho toàn bộ ngành. Nó cho thấy sự xung đột giữa tinh thần phi tập trung, tự do và các công cụ tài chính truyền thống. Liệu một công ty Bitcoin Treasury có thể tồn tại lâu dài khi mà cấu trúc vốn của nó lại dựa trên những khoản nợ với lãi suất cao? Hay nó chỉ là một sản phẩm của thị trường tăng giá, và sẽ biến mất khi con sóng rút đi? Câu hỏi này, tôi nghĩ, không chỉ dành cho Strive, mà còn cho tất cả những ai đang cố gắng xây dựng một tương lai tài chính mới trên nền tảng của những mảnh vỡ cũ.
