Pre-IPO vĩnh viễn: Ai là người hưởng lợi từ trò chơi không có thật?

Tôi đọc bản đề xuất IPOP của HPC và trade[XYZ] gửi SEC vào một buổi chiều Berlin mưa phùn. Ấn tượng đầu tiên? Một câu chuyện được kể quá hoàn hảo. Lý tưởng tốt, nhưng gas fee còn đắt hơn. Bối cảnh: Hyperliquid Policy Center (HPC) cùng trade[XYZ] đã nộp một bản kiến nghị lên SEC, đề xuất một khuôn khổ quy định cho các hợp đồng vĩnh viễn Pre-IPO – gọi tắt là IPOP. Họ đã vận hành thành công 5 thị trường IPOP trên Hyperliquid, với mức chênh lệch giá so với IPO thực tế từ 10.8% đến 38.4%. Nghe có vẻ như một bước đột phá: DeFi mang lại khả năng khám phá giá liên tục trước khi một cổ phiếu lên sàn, điều mà các ngân hàng đầu tư không làm được. Nhưng hãy nhìn kỹ vào cơ chế. IPOP không trao bất kỳ quyền sở hữu cổ phiếu nào. Nó là một tài sản tổng hợp – một hợp đồng vĩnh viễn hết hạn vào ngày IPO. Người mua không có cổ tức, không có quyền biểu quyết, không có gì ngoài một vụ cá cược về giá IPO. Và khi IPO xảy ra, thị trường biến mất. Điều này khiến IPOP gần với thị trường dự đoán hơn là một sàn giao dịch chứng khoán thực sự. Sự khác biệt then chốt: Forge Global và EquityZen bán cổ phần thực tế, có chuyển giao quyền sở hữu. IPOP bán một hợp đồng không có gì. Và chính xác vì không có giao hàng, SEC có thể coi nó như một sự kiện hợp đồng (event contract) thuộc thẩm quyền của CFTC, hoặc tệ hơn, như một chứng khoán phái sinh chưa đăng ký. Tôi nhớ lại năm 2021, khi tôi mua NFT Art Blocks với niềm tin vào bản quyền số. Giá tăng 500%, nhưng rồi tôi nhận ra mình chỉ đang chơi trò đầu cơ. IPOP cũng vậy – nó đánh vào mong muốn của nhà đầu tư là kiếm lời từ IPO, nhưng không có cơ chế bảo vệ nào. Điều này dẫn đến một góc nhìn phản trực giác: IPOP không phải là công cụ phát hiện giá tốt hơn, mà là một thị trường cá cược có tổ chức. Nếu SEC chấp thuận, nó mở ra cánh cửa cho hàng loạt sản phẩm tổng hợp khác mà không cần tài sản cơ sở thực sự. Vấn đề lớn nhất là lợi ích xung đột. HPC là nhánh chính sách của Hyperliquid, trade[XYZ] là nhà tạo lập thị trường duy nhất cho 5 IPOP. Họ cùng nhau viết luật chơi và là người chơi duy nhất. Nếu thành công, họ sẽ vừa là người đề xuất quy định, vừa là người hưởng lợi trực tiếp. Một block mới, một định kiến cũ. Kết luận: IPOP là một thử nghiệm thú vị, nhưng nó không giải quyết được vấn đề niềm tin. Thị trường chứng khoán truyền thống có vấn đề, nhưng DeFi chưa chứng minh được mình tốt hơn khi chỉ tạo ra một sòng bạc không có thật. Câu hỏi đặt ra: Ai sẽ là người đầu tiên mất tiền trong trò chơi mà không có gì để mất? Tôi sẽ theo dõi phản hồi của SEC. Nếu họ im lặng, đó là tín hiệu xấu. Nếu họ nói có, thì chúng ta đang chứng kiến sự khởi đầu của một kỷ nguyên mới – nơi mọi thứ đều có thể được token hóa, nhưng không có gì thực sự được sở hữu.