Từ cuộc gọi Trump - Warsh: Khi Fed trở thành 'con tin' của chính sách tài khóa
Ngô Hải
Thanh khoản rút cạn trước khi giá giảm. Nhưng lần này, thứ rút cạn không phải thanh khoản thị trường, mà là niềm tin vào tính độc lập của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ.
Báo cáo từ Crypto Briefing hé lộ việc Tổng thống Trump đã có cuộc gọi trực tiếp với Chủ tịch Fed Kevin Warsh trong bối cảnh ông đẩy mạnh chiến dịch 'tái cấu trúc' ngân hàng trung ương. Thông tin chưa được xác nhận bởi các nguồn chính thống, nhưng tín hiệu từ cách hành xử của Nhà Trắng đã quá rõ ràng.
Đây không phải một bình luận chính trị. Đây là một tín hiệu về cấu trúc vĩ mô mà bất kỳ ai nắm giữ tài sản định danh bằng USD đều phải định giá lại.
Hãy nhìn vào lớp vỏ bọc của câu chuyện. Trump cần lãi suất thấp. Lý do công khai: kích thích kinh tế, tạo việc làm, giảm chi phí nhà ở cho cử tri. Lý do không công khai: nước Mỹ đang gánh hơn 36.000 tỷ USD nợ liên bang, và chi phí trả lãi là hạng mục tăng nhanh nhất trong ngân sách. Tôi đã dành nhiều năm phân tích dòng thanh khoản toàn cầu để nhận ra rằng động cơ thật sự của việc hạ lãi suất là để xử lý gánh nặng tài khóa.
Nhưng điểm mù mà thị trường đang bỏ qua không phải là 'Warsh diều hâu hay bồ câu'. Warsh từng chỉ trích chính sách nới lỏng định lượng của Fed và được xem là ứng viên diều hâu. Trump lại muốn nới lỏng. Sự mâu thuẫn bề ngoài này là tín hiệu quan trọng nhất: Trump không cần một người theo chủ nghĩa diều hâu hay bồ câu, mà cần một người trung thành để thực thi chỉ đạo chính trị.
Thị trường trái phiếu sẽ phản ứng trước tiên. Câu hỏi không phải là Fed có giảm lãi suất vào tháng sau hay không, mà là liệu lạm phát kỳ vọng có bắt đầu dịch chuyển khi nhà đầu tư nhận ra rằng quyết định tiền tệ không còn dựa trên dữ liệu kinh tế.
Nếu Fed chịu áp lực nới lỏng trong khi lạm phát chưa về mức mục tiêu 2%, kịch bản hoài nghi của tôi là: lãi suất ngắn hạn giảm, nhà đầu tư ăn mừng, nhưng lãi suất dài hạn sẽ tăng lên do phần bù rủi ro bị đẩy lên — và khi đó toàn bộ lợi ích từ nới lỏng bị triệt tiêu.
Đây là một sự đánh đổi cơ bản mà giới chính trị thường không hiểu: bạn có thể ra lệnh cho Fed hạ lãi suất, nhưng bạn không thể ra lệnh cho thị trường hạ phần bù rủi ro của họ. Khi có sự mất niềm tin vào tính độc lập của Fed, thị trường sẽ yêu cầu thêm phần bù rủi ro cho việc nắm giữ trái phiếu dài hạn.
Kịch bản cụ thể cho tổ chức đầu tư của tôi là gì? Tôi theo dõi chỉ số hoà vốn lạm phát 5y5y — một thước đo quan trọng cho kỳ vọng giá tiêu dùng trong tương lai. Khi một ngân hàng trung ương bị coi là phục vụ chu kỳ chính trị, chỉ số này sẽ tăng trước khi CPI thực tế chạm đáy.
Những ai nắm giữ trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn dài cần đánh giá lại mức độ an toàn thực sự. Khái niệm 'tài sản phi rủi ro' này từng là nền tảng của hệ thống tài chính toàn cầu, giờ đang dần trở thành một câu hỏi mở.
Trong kịch bản này, có những tài sản được hưởng lợi. Vàng, dù tôi không bao giờ khuyên mua theo cảm xúc, đang cho thấy vai trò của một kênh phòng thủ khi các ngân hàng trung ương mất niềm tin lẫn nhau. Tỷ lệ dự trữ vàng của các ngân hàng trung ương toàn cầu tăng liên tục từ 2022 — trước cả drama này. Điều đó nói lên rất nhiều.
Bitcoin, trong một số trường hợp, cũng được xem như một kênh phòng thủ tương tự. Nhưng cần phải thừa nhận một thực tế: thanh khoản của Bitcoin vẫn kém xa vàng và tính biến động của nó khiến cho việc nắm giữ như một tài sản trú ẩn an toàn là điều khá mạo hiểm. Tôi không bán sự kể chuyện này để thao túng cảm xúc.
Câu chuyện lớn hơn ở đây là về sự dịch chuyển cấu trúc trong nền kinh tế toàn cầu. Nếu Fed bị xem là không còn độc lập, các ngân hàng trung ương khác sẽ bắt đầu giảm tỷ trọng USD trong dự trữ ngoại hối của họ. Tôi không nói về việc bán tháo đột ngột, mà là sự thay đổi chậm rãi có chủ đích. Khi USD mất đi vị thế là tài sản an toàn, các quốc gia sẽ tăng cường dự trữ vàng và các đồng tiền khác.
Tôi có một góc nhìn khác với nhiều người trong giới đầu tư tiền điện tử. Nhiều người xem đây là cơ hội để khẳng định sự vượt trội của tài sản số. Nhưng tôi cho rằng quan điểm đó bỏ qua một sự thật khó chịu: nền kinh tế Mỹ vẫn là động cơ lớn nhất của tăng trưởng toàn cầu, và sự suy yếu của Fed sẽ tác động tiêu cực đến tăng trưởng toàn cầu, từ đó kéo theo nhu cầu với tài sản rủi ro nói chung.
Khi nước Mỹ hắt hơi, cả thế giới bị cảm lạnh, và tiền điện tử không miễn dịch với cú hắt hơi đó.
Nhìn từ góc độ vĩ mô, chúng ta đang chứng kiến một bước ngoặt có thể xác định lại quan hệ giữa chính quyền và ngân hàng trung ương. Điều này quan trọng hơn bất kỳ đợt ETF nào, bất kỳ halving nào, bất kỳ số liệu hash rate nào.
Bài học từ trải nghiệm của tôi, từ đợt sụp đổ FTX đến cuộc khủng hoảng DeFi: khi các nhà lãnh đạo bắt đầu nói về sự ổn định mà không có cơ chế kiểm soát quyền lực minh bạch, bạn nên chuẩn bị cho sự biến động mạnh hơn, không phải bình yên hơn.
Cuối cùng, thị trường sẽ tự điều chỉnh theo câu chuyện thực tế. Nếu Trump thành công trong việc biến Fed thành một công cụ chính trị, điều đó có thể tốt cho thị trường chứng khoán trong ngắn hạn do lãi suất thấp hơn. Nhưng đối với những người đang tìm kiếm sự ổn định tài chính dài hạn, đây là một tín hiệu đáng lo ngại.
Khi thanh khoản cạn kiệt — dù là thanh khoản thị trường hay thanh khoản niềm tin — đó là lúc bạn cần đánh giá lại toàn bộ danh mục đầu tư của mình. Và thanh khoản niềm tin vào ngân hàng trung ương lớn nhất thế giới đang rút dần.