Tuần trước, American Petroleum Institute (API) đã đưa ra một tuyên bố gây chấn động thế giới năng lượng: "Chúng tôi phản đối mọi đề xuất thu phí qua eo biển Hormuz, vì điều này phá vỡ nguyên tắc tự do hàng hải và gây rối loạn thương mại năng lượng toàn cầu." Đây không chỉ là một cuộc chiến về dầu mỏ. Đây là một cuộc tấn công địa chính trị trực tiếp vào cơ sở hạ tầng thanh toán của thế giới, và chúng ta—những người trong ngành crypto—cần đọc nó như một bản thiết kế cho tương lai của stablecoin và CBDC.
Vài năm trước, tôi đã tham gia vào một dự án CBDC nhỏ tại Colombia, và tôi đã học được một bài học cay đắng: mọi khoản thanh toán xuyên biên giới đều là một tuyên bố chính trị. Eo biển Hormuz là nơi 20% lượng dầu thế giới đi qua mỗi ngày. Nếu một nhóm quốc gia—Iran và các nước Vùng Vịnh—quyết định đánh thuế dòng chảy đó, họ đang thử nghiệm một điều chưa từng có: tiền tệ hóa chủ quyền lãnh thổ. Họ đang tự hỏi: "Nếu chúng tôi kiểm soát eo biển, tại sao chúng tôi không thể in tiền từ nó?" Và câu trả lời, nếu thành công, sẽ thay đổi cách chúng ta nghĩ về tiền tệ kỹ thuật số.
Hãy nhìn vào bối cảnh thanh khoản toàn cầu. Fed đã tăng lãi suất 525 điểm cơ bản trong hai năm qua, và dòng vốn đang chảy ngược về Mỹ. Trong môi trường này, các quốc gia xuất khẩu năng lượng đang tìm cách bảo vệ doanh thu của họ. Một đề xuất thu phí Hormuz—giả sử 5 đô la mỗi thùng—sẽ tạo ra một quỹ thanh khoản mới trị giá hàng chục tỷ đô la mỗi năm, được kiểm soát bởi một tập hợp các ngân hàng trung ương địa phương. Đây chính là nguồn gốc của một CBDC khu vực: một loại tiền tệ được hỗ trợ bởi dầu mỏ và được thực thi bởi các tàu chiến.
Tôi đã thấy điều này xảy ra trước đây. Vào mùa hè DeFi 2020, khi lãi suất bằng 0, mọi giao thức đều có thể in token. Nhưng khi thanh khoản toàn cầu co lại, chỉ những giao thức có tài sản thế chấp thực sự—như DAI với ETH—mới sống sót. Hormuz cũng vậy. Nếu các quốc gia Vùng Vịnh tạo ra một stablecoin được hỗ trợ bởi dầu mỏ và quyền đi qua eo biển, nó sẽ có một tài sản thế chấp vô cùng mạnh: không phải vàng, không phải đô la, mà là một thứ không thể thay thế—vị trí địa lý.
Đây là nơi góc nhìn phản trực giác xuất hiện. Hầu hết các nhà phân tích sẽ nói rằng thuế Hormuz là xấu cho crypto vì nó làm tăng chi phí năng lượng, giết chết hoạt động khai thác và làm chậm quá trình chấp nhận. Điều đó đúng, nhưng nó bỏ lỡ bức tranh lớn hơn. Điều API thực sự sợ không phải là giá dầu tăng—mà là sự ra đời của một hệ thống thanh toán song song. Nếu các nước Vùng Vịnh có thể thiết lập một kênh thanh toán cho dầu mỏ không qua SWIFT, không qua đồng đô la, thì đó là một sự kiện định hình lại toàn bộ thị trường stablecoin.
Trải nghiệm mùa hè DeFi cho tôi thấy một điều: các quỹ thanh khoản tập trung luôn bị tấn công. Compound và Uniswap từng thống trị, nhưng khi thanh khoản di chuyển, họ mất vị thế. Hormuz cũng tương tự. Nếu Iran và Ả Rập Saudi có thể đồng ý về một cơ chế phí, họ có thể gây nguy hiểm cho vị thế của USDT và USDC như những kênh dẫn thanh khoản chính. Hãy nhìn vào khối lượng giao dịch USDT tại Dubai và Abu Dhabi—nó rất lớn. Một CBDC Vùng Vịnh, được neo vào dầu mỏ, có thể hấp thụ một phần khối lượng đó. Đây không phải là khoa học viễn tưởng; nó đang xảy ra trong các phòng họp kín.
Dữ liệu ủng hộ điều này. Trong năm qua, khối lượng giao dịch stablecoin trên các sàn giao dịch Trung Đông đã tăng 40%, trong khi khối lượng toàn cầu chỉ tăng 12%. Các quỹ đầu tư quốc gia của khu vực này đã mua hơn 1 tỷ đô la Bitcoin và Ethereum. Họ đang thử nghiệm. Và nếu họ có thể kết hợp quyền kiểm soát Hormuz với việc phát hành stablecoin, họ sẽ tạo ra một vòng lặp thanh khoản khép kín: dầu → stablecoin → thanh toán năng lượng → dầu. Không cần đô la Mỹ.
Nhưng có một điểm mù mà hầu hết mọi người bỏ qua. Thuế Hormuz sẽ không hủy diệt crypto; nó sẽ làm cho crypto trở nên phân mảnh hơn. Tôi đã nhìn thấy điều này trong cuộc khủng hoảng Luna và FTX năm 2022: khi một trụ cột của hệ thống sụp đổ, thanh khoản chạy trốn đến những nơi trú ẩn an toàn nhất. Nếu Hormuz bị đe dọa, thanh khoản toàn cầu sẽ rút lui khỏi các tài sản rủi ro và chảy vào Bitcoin—nhưng không chỉ Bitcoin. Nó sẽ chảy vào các stablecoin được hỗ trợ bởi các quốc gia không liên quan đến xung đột, như USDC (Mỹ) hoặc EURC (EU). Các stablecoin của Vùng Vịnh sẽ trở thành tài sản khu vực, không phải tài sản toàn cầu.
Đây là nơi chúng ta cần suy nghĩ như một nhà giao dịch vĩ mô, không phải một người đam mê công nghệ. Hãy nhìn vào các chỉ số: khối lượng giao dịch qua Hormuz là 20 triệu thùng mỗi ngày, tương đương 1,4 tỷ đô la mỗi ngày ở mức giá 70 đô la một thùng. Nếu một mức phí 1% được áp dụng, đó là 14 triệu đô la mỗi ngày, hay 5,1 tỷ đô la mỗi năm, chảy vào một quỹ thanh toán mới. Điều đó đủ lớn để hỗ trợ một stablecoin có vốn hóa 50 tỷ đô la. Đối với một quốc gia như Iran, đang bị cô lập khỏi SWIFT, đây là một công cụ sống còn.
Vậy chúng ta đang ở đâu trong chu kỳ này? Thị trường hiện tại đang giảm, và mọi người sợ hãi. Nhưng từ góc nhìn vĩ mô, đây chính xác là thời điểm để xây dựng vị thế. API phản đối Hormuz, nhưng họ là một nhóm vận động hành lang, không phải chính phủ. Các chính phủ Vùng Vịnh đã thử nghiệm CBDC từ năm 2022. Saudi Arabia đã công bố dự án Aber với UAE. Bahrain đã thử nghiệm JPM Coin. Họ đã chuẩn bị cho việc này. Thuế Hormuz không phải là một cú sốc; nó là một kết thúc hợp lý của một quá trình.
Tôi sẽ kết thúc với một câu hỏi, không phải một dự đoán. Bạn có nghĩ rằng các quốc gia sản xuất dầu mỏ sẽ tiếp tục phụ thuộc vào đồng đô la để giao dịch dầu mỏ của họ khi họ có thể in stablecoin của riêng mình, được hỗ trợ bởi vũ khí và vị trí địa lý? Nếu câu trả lời là không, thì bạn đã hiểu tại sao API lại sợ hãi đến vậy. Và nếu bạn hiểu điều đó, bạn sẽ biết tài sản nào cần nắm giữ trong sáu tháng tới. Thị trường giảm là lúc để chuẩn bị cho cuộc chiến thanh toán sắp tới.