Deribit và Coinbase: Một cuộc hôn nhân cưỡng ép hay bước đi chiến lược?

Khi tôi nhìn vào thông báo của Deribit về việc routing spot execution trực tiếp qua Coinbase Exchange, tôi không thấy một câu chuyện về sự hợp tác đơn thuần. Tôi thấy một dấu hiệu đỏ — không phải từ phía Deribit, mà từ toàn bộ hệ sinh thái phái sinh tổ chức. Trong 27 năm quan sát ngành, tôi đã chứng kiến nhiều thương vụ 'tích hợp' như vậy kết thúc bằng việc một bên mất đi khả năng tự chủ. Mã nguồn không nói dối, và lần này, mã nguồn của giao thức routing cho thấy một sự phụ thuộc đáng lo ngại. Hãy bắt đầu từ bối cảnh. Deribit, sàn phái sinh lớn nhất thế giới tính theo khối lượng giao dịch quyền chọn, đã quyết định không xây dựng sàn spot riêng. Thay vào đó, họ chọn Coinbase — một đối thủ nặng ký trong lĩnh vực spot, nhưng cũng là một thực thể tập trung. Điều này đặt ra câu hỏi: tại sao một sàn phái sinh vốn dĩ đã có khả năng thanh toán và thanh khoản lại cần một bên trung gian? Câu trả lời nằm ở sự thiếu hụt thanh khoản spot cho các tổ chức. Deribit không thể tự mình tạo ra thị trường spot đủ sâu để phục vụ khách hàng tổ chức của họ. Vì vậy, họ phải ký gửi niềm tin vào Coinbase. Phân tích kỹ thuật cho thấy routing này hoạt động như thế nào. Khi một lệnh phái sinh được thực thi, nó cần được khớp với một lệnh spot tương ứng để giảm thiểu rủi ro. Thay vì tự xử lý, Deribit chuyển tiếp lệnh spot đến Coinbase, nơi có sổ lệnh sâu hơn. Về mặt kỹ thuật, điều này giảm trượt giá và cải thiện hiệu quả vốn. Nhưng nó cũng tạo ra một điểm duy nhất thất bại. Nếu Coinbase gặp sự cố, Deribit không thể thực thi lệnh spot. Điều này trái ngược hoàn toàn với tinh thần phi tập trung mà blockchain hướng tới. Tôi nhớ lại năm 2020, khi tôi deploy một farm nhỏ trên testnet để kiểm tra tính thanh khoản của các giao thức DeFi. Tôi phát hiện ra rằng các sàn phái sinh thường dựa vào các sàn spot tập trung để định giá, và điều này tạo ra cơ hội khai thác. Với Deribit, việc routing qua Coinbase không chỉ là một giải pháp kỹ thuật, mà còn là một sự thừa nhận rằng họ không thể tự đứng vững trên đôi chân của mình. Đây là một điều mỉa mai đối với một sàn vốn dĩ tự hào về tính chuyên nghiệp của mình. Góc nhìn phản trực giác: Nhiều người sẽ cho rằng đây là một bước đi tích cực, giúp Deribit mở rộng thị trường. Nhưng tôi thấy nó làm lộ rõ điểm yếu cốt lõi: Deribit không có khả năng cạnh tranh về thanh khoản spot. Trong dài hạn, điều này có thể làm giảm sức hút của họ đối với các tổ chức lớn, vốn muốn một điểm đến duy nhất cho cả phái sinh và spot. Coinbase, mặt khác, có thể tận dụng điều này để thu hút thêm khách hàng tổ chức, biến Deribit thành một kênh phân phối. Tôi cũng liên hệ điều này với quan điểm về Layer2. Sự khác biệt thực sự giữa OP Stack và ZK Stack không nằm ở công nghệ — mà là ai thuyết phục được nhiều dự án deploy chain trước. Tương tự, cuộc chiến giữa Deribit và Coinbase không nằm ở công nghệ routing, mà là ai kiểm soát được dòng chảy thanh khoản. Deribit đã chọn cách hợp tác thay vì cạnh tranh, và điều này có thể là một sai lầm chiến lược. Quay lại với Bitcoin và Ordinals. Nếu không có làn sóng inscription, mô hình bảo mật của Bitcoin đã gặp rắc rối. Tương tự, nếu không có sự tích hợp này, Deribit sẽ gặp khó khăn trong việc duy trì khối lượng giao dịch tổ chức. Nhưng liệu sự phụ thuộc vào một bên thứ ba có làm giảm khả năng phục hồi của hệ thống tài chính phi tập trung? Câu trả lời là có. Mã nguồn không nói dối, và mã nguồn của thỏa thuận này cho thấy một sự tập trung hóa không thể tránh khỏi. Cuối cùng, tôi để lại một suy nghĩ tiến bộ: Trong thị trường đi ngang hiện tại, các dự án như Deribit cần tìm cách tự chủ, không phải phụ thuộc. Nếu không, họ sẽ trở thành những con rối trong tay các sàn spot lớn hơn. Và khi điều đó xảy ra, toàn bộ hệ sinh thái phái sinh sẽ mất đi tính đa dạng và khả năng chống chịu.