Hãy để tôi bắt đầu bằng một con số: 41.9 triệu đô la Mỹ. Đó là số tiền mà Core Scientific, một trong những công ty khai thác Bitcoin lớn nhất nước Mỹ, sẵn sàng trả cho Block (công ty của Jack Dorsey) để... không mua máy đào của họ nữa.
Đây không phải là một bản hợp đồng bị hủy bỏ thông thường. Đây là một tín hiệu chuyển hướng thị trường mà tôi đã theo dõi suốt 19 năm qua.
Hãy quay lại tháng 8 năm 2023, khi Block ra mắt chip Proto 3nm. Đó là thời điểm họ tuyên bố sẽ tạo ra một cuộc cách mạng trong ngành sản xuất máy đào Bitcoin. Họ có ký ức thương hiệu, có Jack Dorsey, và có một khách hàng lớn nhất thế giới: Core Scientific. Hợp đồng ban đầu trị giá 279 triệu đô la Mỹ, đặt hàng 15 Exahash công suất khai thác.
Nhưng rồi, chỉ chưa đầy một năm sau, Core Scientific quyết định chấm dứt hợp đồng. Họ chấp nhận mất 41.9 triệu đô la tiền cọc và phí phạt. Đây là một quyết định kinh tế cực kỳ khó khăn. Điều gì đã xảy ra?
Bối cảnh: Vào thời điểm đó, thị trường máy đào Bitcoin đang cạnh tranh khốc liệt. Bitmain và MicroBT thống trị với 80-90% thị phần. Block, dù có tên tuổi lớn, là người chơi mới trong lĩnh vực này. Chip 3nm nghe có vẻ tiên tiến, nhưng khi đặt lên bàn cân so với S19 của Bitmain hay M50 của MicroBT, nó không tạo ra sự khác biệt đủ lớn về hiệu suất (J/TH) – thước đo quan trọng nhất của một máy đào.
Nhưng câu chuyện không chỉ dừng lại ở hiệu suất chip.
Hãy nhìn vào chiến lược tổng thể của Core Scientific. Họ không chỉ đơn giản là từ bỏ Block. Họ đang từ bỏ toàn bộ ngành khai thác Bitcoin. Thay vì đào Bitcoin, họ đã ký một hợp đồng 15 năm với AMD để cho thuê cơ sở hạ tầng làm trung tâm dữ liệu AI. Con số dự kiến: 14 tỷ đô la doanh thu. Đây không phải là một quyết định về công nghệ, đây là một quyết định về tài chính và chiến lược.
Để tôi cho bạn thấy những gì tôi tìm thấy trên các dashboard tôi xây dựng: Hệ số tương quan giữa chi phí khai thác Bitcoin và doanh thu từ AI/HPC (High-Performance Computing) đang thay đổi đáng chú ý. Các trung tâm dữ liệu có điện và đất đai – những tài sản khan hiếm nhất trong ngành – đang được định giá lại. Chúng có giá trị cao hơn khi phục vụ AI so với khi chạy máy đào Bitcoin. Core Scientific đã hiểu điều này sớm hơn hầu hết các đối thủ.
Đây là lỗ hổng kiến trúc: Khi bạn đầu tư vào một cơ sở hạ tầng khai thác Bitcoin, bạn đang khóa vốn vào một tài sản chỉ có một mục đích duy nhất. Khi thị trường thay đổi, bạn không thể linh hoạt chuyển đổi. Core Scientific đã học được bài học đó từ cuộc phá sản năm 2022. Lần này, họ xây dựng "kho chứa hashpower" có thể cho thuê lại cho bất kỳ ai – Bitcoin, AI, hay bất kỳ ứng dụng nào cần tính toán.
Tôi nghĩ rotation tiếp theo sẽ vào: Block đang thua lỗ nặng. Không chỉ ở mảng chip đào. Hãy nhìn vào danh mục đầu tư crypto của Jack Dorsey:
- Tidal (nền tảng nhạc): mua 297 triệu đô, viết giảm 236 triệu đô.
- TBD/Web5 (danh tính phi tập trung): đóng cửa.
- Bitkey (ví tự quản): ít người dùng.
- Bitchat (mạng xã hội Bitcoin): đóng cửa sau 3 tháng.
- Cash App: bị CFPB phạt 200 triệu đô vì không xử lý gian lận.
- Giá cổ phiếu giảm 68% trong 5 năm.
Câu chuyện của Block là một ví dụ điển hình về một công ty có tầm nhìn xa nhưng thực thi kém. Jack Dorsey là một người theo chủ nghĩa lý tưởng. Anh ấy tin vào Bitcoin, tin vào phi tập trung. Nhưng niềm tin không đủ để tạo ra sản phẩm tốt. Thị trường đã phán quyết: 41.9 triệu đô la là cái giá mà Core Scientific sẵn sàng trả để thoát khỏi hợp đồng với Block.
Đây là điều phản trực giác: Core Scientific không thua lỗ vì hợp đồng này. Họ thắng. Họ trả 41.9 triệu đô để giải phóng vốn cho một cơ hội lớn hơn gấp 300 lần (14 tỷ đô từ AMD). Đây là bài học về việc biết khi nào nên cắt lỗ và chuyển hướng.
Vậy câu chuyện tiếp theo sẽ là gì?
Hãy nhìn vào bức tranh lớn hơn: Ngành khai thác Bitcoin đang đứng trước một cuộc đại chuyển mình. Những công ty có cơ sở hạ tầng tốt (điện, đất đai, kết nối) sẽ trở thành "shopping mall cho AI" – nơi mà thu nhập từ AI sẽ vượt xa thu nhập từ Bitcoin. Những công ty chỉ tập trung vào đào Bitcoin thuần túy sẽ bị bỏ lại phía sau.
Block, với tư cách là nhà sản xuất máy đào, đã thất bại trong việc chứng minh giá trị của mình. Nếu họ không thể tìm được khách hàng mới cho chip 3nm, toàn bộ dự án này có thể sẽ bị đóng cửa. Điều này sẽ là một tổn thất lớn về mặt uy tín cho Jack Dorsey và Block.
Nhưng câu hỏi thực sự là: Liệu thị trường có định giá lại toàn bộ ngành khai thác Bitcoin hay không? Khi những "ông lớn" như Core Scientific từ bỏ BTC để chạy theo AI, đó là một tín hiệu mạnh mẽ. Bitcoin đang mất dần "cuộc chiến giành năng lượng" vào tay AI.
Ở cấp độ hợp đồng, Core Scientific đã cho thấy một chiến lược thông minh: họ không phụ thuộc vào một nguồn thu nhập duy nhất. Họ tạo ra một nền tảng có thể phục vụ nhiều mục đích. Đây là kiến trúc của tương lai.
Trước khi điều này trở nên phổ biến, hãy tự hỏi: Nếu ngay cả một công ty khai thác Bitcoin hàng đầu cũng từ bỏ Bitcoin để làm AI, thì đâu là giá trị thực sự của việc khai thác Bitcoin? Và nếu Block – với tất cả tài nguyên và danh tiếng – không thể cạnh tranh trong ngành sản xuất máy đào, thì liệu có còn chỗ cho những người chơi mới?
Thị trường đã nói lên tiếng nói của nó. Và nó đang nói rằng: AI là tương lai, còn Bitcoin mining chỉ là quá khứ đối với những người biết nhìn xa.