Hook:
Ba tháng trước, tôi ngồi trong văn phòng ở Berlin, nhìn vào dữ liệu Bloomberg terminal. Mag 7 – cụm từ quen thuộc với giới đầu tư truyền thống – đã giảm 70% số lần được nhắc đến kể từ đỉnh Q1/2024. Nhưng câu chuyện thú vị hơn xảy ra khi tôi chuyển sang on-chain. Một hiện tượng tương tự đang diễn ra trong thế giới crypto: cái gọi là “Mag 7 Crypto” – BTC, ETH, SOL, AVAX, MATIC, ADA, DOT – đang mất dần sức hút như một rổ đầu tư. Thay vào đó, dòng tiền đang đổ dồn vào các dự án cơ sở hạ tầng AI phi tập trung.
Context:
Trong thị trường chứng khoán Mỹ, Mag 7 từng là biểu tượng cho sự thống trị của Big Tech. Nhưng theo báo cáo của The Kobeissi Letter, chỉ số tương quan cặp trung bình 3 tháng của nhóm này đã giảm từ 0,78 xuống 0,27. Điều đó có nghĩa là: Apple, Microsoft, Nvidia, Amazon, Google, Meta, Tesla không còn di chuyển cùng nhau. Các nhà đầu tư tổ chức, như Citigroup, khuyên nên từ bỏ nhãn dán “Mag 7” và bắt đầu chọn lọc dựa trên mức độ tiếp xúc với AI. Tương tự, trong crypto, danh sách “blue chip” như BTC, ETH, SOL từng được coi là một rổ an toàn để thể hiện niềm tin vào ngành. Nhưng dữ liệu on-chain cho thấy sự phân hóa mạnh: ETH và SOL hiện có tương quan giá thấp hơn 0,4, trong khi BTC gần như độc lập. Các quỹ đầu tư mạo hiểm không còn mua toàn bộ rổ top 10 nữa; họ đang đặt cược vào những dự án cụ thể trong mảng AI infrastructure.
Core:
Hãy nhìn vào dòng vốn on-chain. Từ tháng 1 đến tháng 6/2025, tổng giá trị khóa (TVL) trên các giao thức AI phi tập trung như Render Network, Akash Network, và Bittensor tăng 320%, từ 1,2 tỷ USD lên 5,1 tỷ USD. Trong khi đó, TVL của các chain L1/L2 truyền thống (trừ ETH và SOL) hầu như không tăng – thậm chí giảm. Điều này phản ánh sự dịch chuyển giống hệt với những gì xảy ra ở Phố Wall: các nhà đầu tư không còn muốn mua “một rổ các công ty công nghệ lớn” để có exposure AI, mà thay vào đó, họ mua trực tiếp các công ty hưởng lợi từ chi tiêu hạ tầng AI (như Nvidia, các nhà cung cấp điện, trung tâm dữ liệu). Trong crypto, điều đó có nghĩa là bỏ qua các token “đa dụng” của L1 và chuyển sang các token có chức năng cụ thể trong mạng lưới tính toán AI.
Tôi đã tự xây dựng một dashboard trên The Graph để theo dõi số lượng địa chỉ hoạt động hàng ngày trên các giao thức AI. Kết quả thật đáng ngạc nhiên: từ tháng 3, số lượng người dùng tương tác với hợp đồng thông minh của các dự án AI đã tăng gấp 4 lần, trong khi các L1 phổ biến như Avalanche hay Polygon đều giảm. Đây không phải là FOMO ngắn hạn; đó là sự dịch chuyển có hệ thống của vốn và sự chú ý. Các quỹ đầu tư mạo hiểm đang đặt cược rằng AI sẽ là “killer use case” tiếp theo cho blockchain, giống như DeFi vào năm 2020.
Contrarian:
Nhưng hãy cẩn thận. Sự tương đồng với thị trường chứng khoán cũng mang đến một bài học đau đớn. Trong thế giới truyền thống, mặc dù Mag 7 mất đi sức hấp dẫn như một nhãn dán, các công ty cốt lõi (Apple, Microsoft, Nvidia) vẫn có hào sâu. Họ không mất đi lợi thế cạnh tranh; chỉ là cách đầu tư thay đổi. Trong crypto, tương tự, BTC và ETH vẫn là những tài sản có độ bảo mật và hiệu ứng mạng lưới mạnh nhất. Việc từ bỏ “Mag 7 Crypto” không có nghĩa là bán tháo BTC và ETH. Nó có nghĩa là không nên coi chúng như một rổ đồng nhất. Nhiều nhà đầu tư mới đang lao vào các dự án AI và quên rằng phần lớn các dự án này không có doanh thu thực tế, chỉ có hype. Tôi đã thấy điều này vào năm 2021 với NFT wash trading – 80% khối lượng giao dịch từ 20 địa chỉ tự mua bán. AI infrastructure hiện tại cũng có thể lặp lại kịch bản tương tự, nếu chỉ dựa vào kỳ vọng mà không có sản phẩm.
Takeaway:
Tuần tới, tôi sẽ theo dõi chặt chẽ dòng vốn ra khỏi các L1 lớn và vào các pool thanh khoản AI. Nếu xu hướng này tiếp diễn, có thể chúng ta đang chứng kiến sự khởi đầu của một siêu chu kỳ AI trong crypto. Nhưng hãy nhớ: dữ liệu on-chain cho thấy sự dịch chuyển, nhưng nó không nói lên câu chuyện đầy đủ. Câu hỏi đặt ra là: liệu các dự án AI có thực sự mang lại giá trị lâu dài, hay chỉ là một cái bẫy thanh khoản khác?