Solana không phải 'meme chain'? Hãy nhìn vào dữ liệu trước đã

Cuối tuần qua, Alex Svanevik, nhà sáng lập Nansen, nói một điều bất thường: ông không trích dẫn một con số nào. Trong một loạt phát biểu về Bitcoin, Solana và Robinhood chain, người đứng đầu một trong những công ty phân tích dữ liệu on-chain lớn nhất thị trường nói về 'trực giác', về 'đội ngũ tuyệt vời', về 'khả năng phân phối người dùng'. Nhưng không có dữ liệu. Không TPS, không phí, không TVL, không tỷ lệ thanh lý. Đối với một người làm rủi ro như tôi, một phát biểu không kèm dữ liệu không phải là phân tích. Nó là một tín hiệu để phân tích. Bối cảnh của những phát biểu này là giai đoạn giữa năm 2024, khi thị trường vừa trải qua sự kiện Bitcoin ETF được phê duyệt và đang tìm kiếm câu chuyện tăng trưởng tiếp theo. Svanevik đưa ra ba quan điểm chính. Một: Bitcoin vẫn là công cụ phòng vệ trước sự mở rộng tiền tệ của các ngân hàng trung ương. Hai: gọi Solana là 'meme chain' là 'hoàn toàn vô lý', bởi Solana sở hữu 'đội ngũ BD hiệu quả nhất có thể' và một đội ngũ phát triển 'không thể tin nổi'. Ba: Robinhood chain, mới ra mắt vào tháng 7 năm nay, sẽ trở thành đối thủ đáng gờm của Base nhờ khả năng phân phối người dùng vượt trội. Điểm quan trọng nhất nằm ở Robinhood chain: chuỗi này sẽ không phát hành token. Robinhood chain không token: Phá vỡ quy tắc hay tự bó tay? Hầu hết blockchain đều phát hành token như một phần cốt lõi trong thiết kế. Token dùng để trả phí, khuyến khích người xác thực, thu hút thanh khoản, và thường là để đội ngũ dự án trở nên giàu có. Robinhood chain làm ngược lại. Không có token. Và Svanevik tin rằng đây là quyết định đúng. Lý do thứ nhất: Robinhood không cần tiền. Họ đã có hàng triệu người dùng, một nền tảng giao dịch có lợi nhuận, và một thương hiệu niêm yết trên Nasdaq. Lý do thứ hai: một công ty đại chúng phát hành token sẽ gặp rắc rối pháp lý. Token có thể bị SEC xem là chứng khoán. Công ty sẽ có hai loại chứng khoán song song: cổ phiếu và token. Phát hành token cũng có thể bị coi là pha loãng giá trị cổ đông. Vì vậy, toàn bộ giá trị mà Robinhood chain tạo ra nên dồn vào cổ phiếu HOOD. Đường đi: hoạt động trên chuỗi gia tăng, doanh thu nền tảng tăng, cổ phiếu tăng. Cổ đông là người hưởng lợi duy nhất. Mô hình sạch sẽ về mặt pháp lý, nhưng có một vấn đề lớn: động lực cho hệ sinh thái. Một blockchain muốn tồn tại cần nhà phát triển, người dùng và thanh khoản. Token thường là công cụ để khởi động ba yếu tố đó. Không có token, Robinhood chain phải dựa hoàn toàn vào việc chuyển đổi người dùng hiện tại của ứng dụng Robinhood. Nhưng người dùng Robinhood quen với việc mua cổ phiếu, không quen với việc dùng ví tiền mã hóa. Liệu họ có đổ xô vào một mạng lưới không có phần thưởng? Liệu một nhà phát triển DeFi có chọn một chuỗi không token, không quỹ khuyến khích sớm, thay vì Base - chuỗi đã có cộng đồng và công cụ rõ ràng? Có sự khác biệt giữa 'không cần token' và 'không có token'. Robinhood có thể không cần bán token để kiếm tiền. Nhưng hệ sinh thái xung quanh chuỗi thì có cần. Nhà phát triển cần được trả công. Thanh khoản cần được khuyến khích. Nếu không, ai xây dựng trên chuỗi này? Solana: 'Meme chain' và câu chuyện đội ngũ Svanevik gọi việc gắn nhãn Solana là 'meme chain' là 'hoàn toàn vô lý'. Nhưng dữ liệu lại nói một điều khác. Một phần đáng kể khối lượng giao dịch và phí của Solana trong chu kỳ vừa qua đến từ các đồng meme. Gọi Solana là 'meme chain' không hoàn toàn sai; nó chỉ là một góc nhìn thiếu hoàn chỉnh. Solana cũng có hệ sinh thái DeFi, công cụ NFT, cơ sở hạ tầng thanh toán. Nhưng trải nghiệm của hầu hết người dùng bán lẻ trên Solana trong đợt tăng giá gần nhất gắn liền với meme coin. Nhận định của Svanevik về đội ngũ Solana có thể có cơ sở. Đội ngũ BD của Solana đã kéo về một số lượng lớn quan hệ đối tác. Trong hơn mười sáu năm làm việc với smart contract và dữ liệu on-chain, tôi học được một điều: đội ngũ giỏi là điều kiện cần, nhưng không phải điều kiện đủ. Một người làm phân tích rủi ro sẽ hỏi: những quan hệ đó tạo ra doanh thu không? Hay tạo ra thông cáo báo chí? Trong thị trường tăng, mọi thỏa thuận đều được ăn mừng. Trong thị trường giảm, chỉ doanh thu mới đáng nói. Svanevik từ chối đưa ra mức giá mục tiêu cho SOL. Ông nói 'trực giác' rằng SOL sẽ tăng. Từ chối dự đoán giá là hành vi khôn ngoan. Nhưng nó cho thấy ngay cả những người lạc quan nhất về Solana cũng không thể định lượng giá trị nội tại bằng các chỉ số cơ bản. Khi không có số liệu, người ta dựa vào câu chuyện. Và câu chuyện thì ai cũng có thể kể. Bitcoin: Câu chuyện cũ, định giá mới Với Bitcoin, Svanevik không nói điều gì mới. Bitcoin là phòng vệ trước sự mở rộng tiền tệ. Nguồn cung cố định, phi tập trung, không biên giới. Tất cả đều đúng. Nhưng câu chuyện này đã được kể từ năm 2017. Dữ liệu không nói dối. Nhưng người chọn dữ liệu để nghe thì có thể. Vấn đề không phải là 'Bitcoin có phải là vàng kỹ thuật số hay không', mà là định giá của vàng kỹ thuật số đó khi thanh khoản toàn cầu bị thắt chặt. Ngân hàng trung ương có thể in tiền, nhưng họ cũng có thể rút lại. Một tài sản được mua để phòng vệ lạm phát sẽ hoạt động ra sao khi lạm phát giảm nhưng dòng tiền vẫn đang co lại? Đó là câu hỏi Svanevik không trả lời. Góc nhìn ngược: Phân phối không phải là tất cả Điểm mù trong phân tích của Svanevik nằm ở khái niệm 'phân phối'. Ông tin Robinhood chain có thể cạnh tranh với Base vì Robinhood sở hữu một kênh phân phối khổng lồ. Nhưng lịch sử công nghệ cho thấy kênh phân phối khổng lồ không cứu được một sản phẩm không hiểu người dùng. MySpace từng dẫn trước Facebook về lượng người dùng; Nokia từng dẫn trước iPhone về mạng lưới phân phối. Cả hai đều thất bại vì không hiểu người dùng đã thay đổi. Khả năng phân phối giúp đưa sản phẩm đến tay người dùng, nhưng không giúp sản phẩm đáp ứng nhu cầu thực. Với Robinhood chain, câu hỏi là: người dùng bán lẻ của Robinhood có nhu cầu dùng một blockchain không? Hay họ chỉ muốn giao dịch cổ phiếu giá rẻ? Nếu câu trả lời là vế sau, phân phối của Robinhood không có nhiều giá trị. Nếu không phát hành token, Robinhood cũng tự chặn con đường khuyến khích tài chính. Điều đó có thể khiến chuỗi chết yểu vì thiếu động lực, hoặc biến nó thành một mạng lưới an toàn, thu hút các tổ chức ngại rủi ro. Kết luận: Dữ liệu hay trực giác? Svanevik là một trong những người hiểu dữ liệu blockchain sâu sắc nhất thị trường. Vậy mà những phát biểu gần nhất của ông lại thiếu dữ liệu một cách đáng ngạc nhiên. Ông nói về trực giác, đội ngũ, phân phối - những thứ không thể kiểm chứng. Có lẽ vì ông đang ở vị thế của một người trong cuộc, sở hữu cổ phần trong các hệ sinh thái mà ông ca ngợi. Tôi không nói rằng ông thiếu khách quan. Tôi chỉ nói rằng trong một thị trường đang chảy máu, trực giác không phải là một chiến lược. Bong bóng lại nổ. Ai còn đứng lại? Chỉ những ai có dữ liệu để đứng vững.