Không có dữ liệu nào ủng hộ điều đó. ‘Grid-to-Earn’ từ Aster vừa xuất hiện. Một chiến dịch khuyến khích người dùng giao dịch ba cặp ‘meme coin’ – ANSEM, CASHCAT, CARDS – trong 7 ngày để nhận 10.000 ASTER. Hứa hẹn lợi nhuận lướt sóng, nhưng thực tế là một thí nghiệm về rủi ro thanh khoản và kinh tế học khuyến khích yếu kém.
Trong thị trường đi ngang, những ‘chương trình Phần thưởng’ như vậy thường xuất hiện như một tín hiệu cầu cứu về thanh khoản hơn là cơ hội thực sự. Aster, một sàn giao dịch tập trung nhỏ, đang cố gắng ‘xếp hàng’ bằng cách tạo ra một cơn sốt ngắn hạn. Nhưng đối với bất kỳ ai đã từng phân tích các giao thức DeFi từ năm 2017, mùi của sự tuyệt vọng và thao túng giá là rất rõ ràng. Tôi đã dành 6 tuần để mổ xẻ Bancor ICO năm đó, và thấy cùng một khuôn mẫu: một lời hứa về lợi nhuận dễ dàng, được che đậy bởi một lớp sơn kỹ thuật mỏng manh. ‘Grid-to-Earn’ nghe có vẻ mới mẻ, nhưng bản chất vẫn là ‘trade để kiếm token’ – một mô hình đã thất bại nhiều lần.
Hãy tháo gỡ từng lớp. Lớp đầu tiên: giá trị của phần thưởng. 10.000 ASTER. Nghe có vẻ nhiều, nhưng nếu ASTER là một token thanh khoản kém, giá trị thực tế có thể chỉ là 100 USD hoặc ít hơn. Đây là con số ‘ảo’ điển hình – số nhân đánh vào lòng tham. Lớp thứ hai: bản chất của các token mục tiêu. ANSEM, CASHCAT, CARDS. Tên gọi giống meme, lịch sử giao dịch mờ nhạt. Trong thế giới dữ liệu, tôi gọi chúng là ‘bóng ma thanh khoản’. Bất kỳ ai giao dịch chúng với khối lượng lớn đều có thể làm sập giá. Lớp thứ ba: cấu trúc khuyến khích. ‘Grid-to-Earn’ thực chất là khuyến khích hành vi ‘chăn dắt lệnh’. Người dùng sẽ đặt lệnh mua/bán trong một biên độ hẹp, tạo ra khối lượng giả, nhưng phần thưởng không đủ bù đắp rủi ro biến động mạnh từ chính các token này. Đây là một vòng xoáy chết về mặt kinh tế: bạn kiếm được một ít ASTER, nhưng mất toàn bộ vốn gốc khi thị trường biến động.
Trái ngược với điều mà phe bò có thể ‘thần thánh’ hóa, hoạt động này tồn tại một điểm mù thú vị: nó cho thấy sự thật về thanh khoản. Nếu một sàn giao dịch phải ‘trả tiền’ để người dùng giao dịch, điều đó chứng tỏ thanh khoản tự nhiên của các cặp token đó gần như bằng không. Đây không phải là một ‘cơ hội’, mà là một tín hiệu cảnh báo. Mọi người thường FUD về việc thiếu thanh khoản, nhưng ở đây, chính sàn giao dịch thừa nhận nó một cách công khai.
Phần contrarian: Liệu có góc nhìn nào khác? Có. Một ‘trader’ kỳ cựu có thể kiếm lời từ biến động cực ngắn do bot hoặc người mới tạo ra. Nhưng điều này đòi hỏi khả năng phân tích kỹ thuật siêu hạng và quản lý rủi ro nghiêm ngặt. Đối với 99% người dùng, đây là một cái bẫy.
Bài học từ sự sụp đổ của Terra Luna năm 2022 vẫn còn đó: khi phần thưởng đến từ một nguồn không bền vững, không tạo ra giá trị thực, thì sự sụp đổ là điều không thể tránh khỏi. Cuối cùng, những hoạt động như thế này không phải là ‘xây dựng’ hay ‘đổi mới’. Chúng là những chiếc phao cứu sinh cho các dự án đang chết đuối. Và bạn có muốn leo lên một chiếc phao như vậy không?
